Το Μνημείο της νίκης του Αυγούστου στη Νικόπολη – Μια μνημειώδης έκδοση
ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ
2.10.26
Megaron Plus
Το Μνημείο της Νίκης του Αυγούστου στη Νικόπολη αποκαλύπτει την ιστορία του
Δευτέρα 12 Οκτωβρίου | 19:00 | Αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος
Είσοδος ελεύθερη με ηλεκτρονική κράτηση – έως 2 ανά άτομο
Ομιλητές Andrew Wallace-Hadrill, Ομότιμος Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Cambridge Μανόλης Κορρές, Ομότιμος Καθηγητής, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Παυλίνα Καραναστάση, Ομότιμη Καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Κρήτης Χαρά Καππά, Αρχαιολόγος, Εφορεία Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων
Χαιρετισμούς θα απευθύνουν
Σταύρος Μπένος, Πρόεδρος του Σωματείου «ΔΙΑΖΩΜΑ» Δρ Ανθή Αγγέλη, Έφορος Αρχαιοτήτων Πρέβεζας Γιώργος Αγουρίδης, Μέλος του Δ.Σ. του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος Ραχήλ Μισδραχή-Καπόν, Υπεύθυνη Εκδοτικής Παραγωγής, Εκδόσεις Καπόν
Συντονιστής
Κωνσταντίνος Ζάχος, Επίτιμος Έφορος Αρχαιοτήτων και ανασκαφέας του Μνημείου
Στις 12 Οκτωβρίου 2026 και ώρα 19:00, στην αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών και στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του Μεγάρου Megaron Plus, παρουσιάζεται η μνημειώδης τρίτομη έκδοση: «The Victory Monument of Augustus at Nicopolis.
The Tropaeum of the Sea Battle of Actium»
Η έκδοση συγκεντρώνει τα αποτελέσματα της πολυετούς διεπιστημονικής μελέτης του Μνημείου από Έλληνες και ξένους επιστήμονες. Αποτελεί την επιστημονική ολοκλήρωση ενός έργου πολλών ετών και καθιστά διαθέσιμο στη διεθνή επιστημονική κοινότητα το σύνολο της γνώσης που προέκυψε από τη μελέτη του Μνημείου και των ευρημάτων του.
Την επιστημονική τεκμηρίωση συμπληρώνει ένας μεγάλος αριθμός φωτογραφιών υψηλής ποιότητας και σχεδίων, που προσφέρουν μια άμεση εικόνα του Μνημείου και της εποχής του. Ο Andrew Wallace-Hadrill, από τους σημαντικότερους διεθνώς μελετητές του ρωμαϊκού κόσμου, επισήμανε τη σημασία της επίπονης μελέτης και ανασύνθεσης των ευρημάτων, οι οποίες επιτρέπουν πλέον να δούμε το Μνημείο μέσα σε ένα πολύ ευρύτερο ιστορικό και καλλιτεχνικό πλαίσιο.
Τη σημασία του Μνημείου και τα αποτελέσματα της έρευνας θα προσεγγίσουν από διαφορετικές, συμπληρωματικές οπτικές οι: Andrew Wallace-Hadrill, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου του Cambridge, Μανόλης Κορρές, ομότιμος καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Παυλίνα Καραναστάση, ομότιμη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κρήτης, και Χαρά Καππά, αρχαιολόγος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων.
Την εκδήλωση θα χαιρετίσουν ο Πρόεδρος του Σωματείου «ΔΙΑΖΩΜΑ», κ. Σταύρος Μπένος, η Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πρέβεζας, δρ Ανθή Αγγέλη, το μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), κ. Γιώργος Αγουρίδης και η υπεύθυνη της εκδοτικής παραγωγής, κα Ραχήλ Μισδραχή-Καπόν.
Τη συζήτηση συντονίζει ο δρ Κωνσταντίνος Ζάχος, επίτιμος έφορος αρχαιοτήτων, ανασκαφέας του Μνημείου και επιμελητής της έκδοσης.
Η βραδιά αυτή δεν αφορά μόνο τους αρχαιολόγους και τους ιστορικούς. Απευθύνεται σε όποιον θέλει να κατανοήσει πώς ένα αρχαιολογικό εύρημα μετατρέπεται, μέσα από χρόνια ανασκαφής, συντήρησης, τεκμηρίωσης και μελέτης, σε ιστορική γνώση. Πώς από λίθους, χιλιάδες θραύσματα γλυπτών, ίχνη χαμένων χάλκινων εμβόλων και μια επιγραφή μπορούμε να ανασυνθέσουμε ένα μνημείο – και μαζί του τον κόσμο που το δημιούργησε. Πώς ένα μνημείο που σώζεται σήμερα στην Ήπειρο μπορεί να μας οδηγήσει πίσω σε εκείνη τη μέρα του 31 π.Χ., όταν στο Άκτιο κρίθηκε η τύχη του Αντωνίου και της Κλεοπάτρας και άρχισε να διαμορφώνεται ο κόσμος του Αυγούστου.
Αυτό το μεγάλο μετανασκαφικό και ερευνητικό εγχείρημα, που περιλάμβανε τη συντήρηση, την τεκμηρίωση, και τη συστηματική μελέτη των ευρημάτων καθώς και τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων του στη μνημειώδη τρίτομη επιστημονική έκδοση, πραγματοποιήθηκε χάρη στην αποκλειστική δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ).
«Υπάρχουν μνημεία που προσδιορίζουν μια ολόκληρη εποχή. Υπάρχουν όμως και μνημεία που ταυτίζονται με συγκεκριμένες στιγμές κατά τις οποίες η Ιστορία αλλάζει κατεύθυνση. Ένα τέτοιο μνημείο είναι το τρόπαιο της ναυμαχίας του Ακτίου στη Νικόπολη. Στις 2 Σεπτεμβρίου του 31 π.Χ., στα ανοιχτά του Ακτίου, ενός άγνωστου ακρωτηρίου των ηπειρωτικών ακτών του Ιονίου Πελάγους, αναμετρήθηκε ο στόλος του Οκταβιανού με εκείνον του Μάρκου Αντωνίου και της Κλεοπάτρας. Η έκβαση της ναυμαχίας έκρινε τον αγώνα για την κυριαρχία στον ρωμαϊκό κόσμο και εγκαινίασε τη νέα εποχή του Αυγούστου και της Pax Romana. Στον λόφο όπου είχε εγκαταστήσει το στρατηγείο του πριν από τη ναυμαχία, ο Οκταβιανός ίδρυσε, μετά τη νίκη του ένα μνημείο χωρίς πραγματικό παράλληλο. Στην πρόσοψή του στερεώθηκαν 35 χάλκινα έμβολα από αιχμαλωτισμένα πολεμικά πλοία του Αντωνίου και της Κλεοπάτρας. Χαμηλότερα, στην πεδιάδα κάτω από τον λόφο, απλώθηκε η νέα πόλη, η Νικόπολη – η πόλη της Νίκης, που την κατοίκησαν οι πληθυσμοί των γειτονικών ηπειρωτικών και ακαρνανικών πόλεων και που σφράγισε το τοπίο της ευρύτερης περιοχής για αιώνες. Σήμερα, η ίδια αρχαία πόλη, διεκδικεί την ένταξή της στο Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO. Δύο χιλιάδες χρόνια αργότερα, στις αρχές της δεκαετίας του 1990, το Υπουργείο Πολιτισμού ξεκίνησε συστηματικά την αποκάλυψη της πόλης και του Μνημείου. Η ανασκαφή του τελευταίου, όμως, ήταν μόνο η αρχή μιας μακράς και εξαιρετικά απαιτητικής διαδρομής, ενός τεράστιου μετανασκαφικού εγχειρήματος: της τεκμηρίωσης, συντήρησης και συστηματικής μελέτης του συνόλου των ευρημάτων. Η επίπονη επεξεργασία αυτού του υλικού, μαζί με τη μελέτη της μνημειακής επιγραφής, των ιχνών των εμβόλων, της αρχιτεκτονικής του Μνημείου, επέτρεψε σταδιακά να ανασυντεθεί η εικόνα ενός από τα σημαντικότερα μνημεία της εποχής του Αυγούστου. Ξεχωριστή πρόκληση αποτέλεσαν τα χιλιάδες θραύσματα πεντελικού μαρμάρου από τη ανάγλυφη διακόσμηση του μνημειώδους βωμού του μνημείου, η οποία με την αμεσότητα ενός σημερινού ντοκιμαντέρ, περιγράφει τον περίφημο θρίαμβο του Οκταβιανού για το Άκτιο, που τελέστηκε στη Ρώμη στις 14 Αυγούστου του 29 π.Χ., με πρωταγωνιστή τον ίδιο.
Ο καθηγητής Tonio Hölscher, μία από τις κορυφαίες μορφές της διεθνούς έρευνας για την αρχαία τέχνη και τη ρωμαϊκή πολιτική εικονογραφία, έχει χαρακτηρίσει το Μνημείο της
Νικόπολης «μία από τις πιο σημαντικές αρχαιολογικές ανακαλύψεις του 20ού αιώνα».
Την παρουσίαση της έκδοσης συνδιοργανώνουν το Σωματείο Ερευνών Νικόπολης και το Σωματείο ΔΙΑΖΩΜΑ.
Η είσοδος είναι ελεύθερη με ηλεκτρονική κράτηση από τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου
Ο κύκλος ομιλιών υποστηρίζεται από το Bodossaki Lectures on Demand-BLOD, την ηλεκτρονική βιβλιοθήκη διαλέξεων (www.blod.gr) του Ιδρύματος Μποδοσάκη
